Wij maken gebruik van cookies

Door gebruik te maken van onze website ga je akkoord met onze cookies. Voor meer informatie kun je kijken bij ons cookie- en privacybeleid.

Ik begrijp het

Waardegedreven zorgondernemen

Waardegedreven zorgondernemen

Het zijn Porter en Teisberg geweest die het meest uitvoerig hebben beschreven hoe marktwerking en competitie in de zorgsector behoren te functioneren. In hun boek ‘Redefining Health Care’ (Porter & Teisberg, 2005) zetten zij een bewezen visie uiteen over het functi­oneren van concurrentie in de gezondheidszorg, waar­bij elke partij zich concentreert op het creëren van zoveel mogelijk waarde voor de zorg-consument, te meten in gezondheidsresultaten per uitgegeven euro/dollar.

Bekostigingssysteem is niet de rem

Het werk van deze twee auteurs valt op, omdat zij erin slagen de samenhang van vele factoren en actoren te beschrijven. Het gaat niet om het gehanteerde bekostigingssysteem, niet om het gekozen marktsysteem en het is niet relevant of er meer of minder marktwerking nodig is in de zorg. Zij beschrijven vooral de wijze waarop de zorg in de meeste landen is georganiseerd en hoe deze organisatie rondom de patiënt om te buigen is naar een meer waardegedreven organisatie, waarbij samenwerking tussen organisaties en zorgprofessionals als één van de belangrijkste succesindicatoren wordt gezien.

‘Voor de patiënt ontstaat pas keuzevrijheid wanneer zorgaanbieders onderscheidende transparante aan­biedingen doen op het ziektebeeld van de patiënt. Zo is bijvoorbeeld niet “een ziekenhuis” of “het gezond­heidscentrum” relevant voor de patiënt, maar wat de zorgverleners, in samenwerking met alle benodigde zorgaanbieders, aanbieden voor zijn of haar specifieke ziektebeeld. Daarom wordt waarde gecreëerd op het niveau van de aandoening door samenwerkende zorg­verleners in de zorgketen/netwerk (multidisciplinair).

Bron: Boer & Croon – naar waardecreatie in de zorg, de praktische vertaling van het werk van Porter & Teisberg, 2005

Marktwerkingsmodel

In normale markten zal concurrentie onherroepelijk leiden tot verbeteringen in kwaliteit en kosten. Goede bedrijven excelleren en groeien, slechte aanbieders zullen uiteindelijk de markt moeten verlaten. Goede bedrijven worden beloond met meer klanten en kunnen hun opbrengsten gebruiken voor groei en innovatie. In de zorgsector werkt dit vooralsnog anders: het concurrentiemodel beloont namelijk niet de beste aanbieder. Zwakkere zorgaanbieders hebben op basis van hun historische positie, routinematige verwijspatronen en geografische positie nog steeds voldoende klandizie. Het gereguleerde marktwerkingsmodel leidt tot geringe kwaliteitsverbetering, een geringe kostendaling en stagnerende innovatie, is de visie van Porter. Waardecreatie is gericht op het creëren van een onderscheidend aanbod voor de patiënt, in plaats van een uniform aanbod tegen zo laag mogelijke kosten. In het werk van Porter en Teisberg wordt gesteld dat zorgorganisaties en zorgprofessionals zich te weinig bezighouden met daadwerkelijke zorgverbeteringen. De auteurs twijfelen niet aan de kennis en kunde van professionals en evenmin aan de bevlogenheid en intenties waarmee zorgprofessionals hun patiënten bedienen. Zij oordelen echter hard over de wijze waarop de zorg rondom een patiënt is georganiseerd. Volgens hen vinden concurrentie en competitie op het verkeerde niveau plaats.

Porter en Teisberg spreken over een ‘falende concurrentiesystematiek in de zorgsector’. Hierbij introduceren zij de term ‘zero sum competition’: dit is een wijze van concurreren die geen waarde toevoegt aan het systeem, maar waar risico’s en kosten van partij naar partij worden afgeschoven of doorgeschoven. Zij formuleren een nauwgezet antwoord op deze praktijk, waarin zij uitleggen hoe ‘zero sum competition’ omgebogen kan worden naar ‘positive sum competition’, namelijk door de aard van de concurrentie te veranderen; het alternatief is waardegedreven concurrentie.

img03

Waardegedreven samenwerken en ondernemerschap

Vanuit deze beproefde visie is elke actor in het zorgsysteem erop gericht om waarde te creëren voor zorgvragers, uitgedrukt in gezondheids-uitkomsten per gespendeerde euro. De mix van waarden verschilt per aandoening en per soort patiënt. De belangrijkste factoren zijn met name kwaliteit van het medisch handelen, samenhang en coördinatie in de (multidisciplinaire) behandeling, toegankelijkheid, snelheid van de zorg. Daarnaast zijn ook bejegening, aandacht en service factoren die de gezondheidsuitkomsten kunnen beïnvloeden. Zij onderbouwen in hun visie hoe concurrentie de zorg kan verbeteren, als deze maar gericht is op waardecreatie. Waardegedreven concurrentie of samenwerking kan de sleutel zijn tot kwaliteit, doelmatigheid en innovatie. Voor patiënten ontstaat pas dan keuzevrijheid wanneer zorgaanbieders onderscheidende aanbiedingen doen op het niveau van het ziektebeeld van de patiënt. Waardegedreven samenwerken over de gehele keten van zorg (van huisarts via ziekenhuizen tot thuiszorg en verpleegtehuizen) is op het niveau van aandoening nog slechts zeer beperkt gerealiseerd. In de ogen van de patiënt is een instituut ‘ziekenhuis’ of ‘gezondheidscentrum’ niet relevant, maar wél wat zorgprofessionals in samenwerking met benodigde zorgaanbieders aanbieden voor zijn of haar specifieke ziektebeeld(en).

Het adviesbureau voor de zorg uit Twente

Vergroot uw kansen in samenwerking

Onze expertise
Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×